# خرید کتاب شعر دوره بازگشت (بررسی شعر دوره های افشاریه،زندیه و قاجاریه) اثر محمدتقی شمس لنگرودی از نشر نگاه

> گزیده ای از کتاب شعر دوره بازگشت نوشتۀ محمد شمس لنگرودی 1. مقدمات بازگشت پیش‏سخن شعر دوره‌ی بازگشت ادبی به نام‏های مکتب بازگشت و سبک بازگشت شهرت دارد، ولی اطلا…

Source: https://ketabejam.com/shr-doreh-bazgsht-brrsi-shr-doreh-hai-afsharihzndih-o-ghajarih/

[کتاب‌جم](https://ketabejam.com/) [داستان و ادبیات](https://ketabejam.com/list/literature/) [نقد و نظریه ادبی](https://ketabejam.com/list/literary-criticism/)

تخفیف کتاب‌خوانی ۲۰ ٪ تخفیف

[نقد و نظریه ادبی](https://ketabejam.com/list/literary-criticism/) موجود

# شعر دوره بازگشت (بررسی شعر دوره های افشاریه،زندیه و قاجاریه)

هنوز دیدگاهی ثبت نشده، اولین نفر باش [م نویسنده محمدتقی شمس لنگرودی](https://ketabejam.com/authors/mhmdtghi-shms-lngrodi/)[ن ناشر نگاه](https://ketabejam.com/publishers/ngah/)

۴۳۸

صفحه

۱۴۰۲

سال چاپ

رقعی

قطع

شومیز

نوع جلد

۳۹۵٬۰۰۰ ۲۰ ٪ ۳۱۶٬۰۰۰ تومان

فروشنده

کتاب‌جم

۱۴ روز مهلت تعویض یا مرجوعی

- ارسال سریع به سراسر کشور

- تضمین اصالت کتاب از ناشر معتبر

- پرداخت امن از درگاه بانکی

معرفیمشخصاتدیدگاه‌هابیشتر از محمدتقی شمس لنگرودیبیشتر از نگاهکتاب‌های مرتبط

## معرفی کتاب

گزیده ای از کتاب شعر دوره بازگشت نوشتۀ محمد شمس لنگرودی
1. مقدمات بازگشت
پیش‏سخن
شعر دوره‌ی بازگشت ادبی به نام‏های مکتب بازگشت و سبک بازگشت شهرت دارد، ولی اطلاق این نام‏ها به اینگونه شعرهای تقلیدی نادرست است. مکتب، حاصل جمع شدن ویژگی‏های زیبایی‌شناختی ویژه‏یی در آثاری است. در متن کتاب به تفصیل در این باره صحبت شده است. نام کتاب به همین دلیل از «مکتب بازگشت» به «دوره‏ی بازگشت» تغییر یافته است.
همواره شنیده و خوانده بودیم که در دوره‏ی کریم‏خان و فتحعلی شاه، کسانی به زعامت مشتاق اصفهانی، در شهر اصفهاندور هم نشستند، شعر سبک هندی(ظاهراً آخرین مکتب شعری پیش از زندیه) را مبتذل شمردند، به سبک شاعران غزنوی و سلجوقی بازگشتند، شاعران تتبع اینان کرده و «مکتب بازگشت» را پی نهادند.
اما این سخن هرچه بود دست‌کم ساده‏لوحانه می‏نمود. چطور ممکن است مشتاق اصفهانی و یا هر کس دیگر بدون هیچ زمینه‏ی عمومی و تاریخی، به یکباره روی از سبک رایج هندی برتافته به سبک و شیوه قدما بازگشته و دیگر شاعران نیز به تبع ایشان چنین کرده باشند، چندان که مطلقاً هیچ نشانی از سبک و سیاق پیشین در شعر این شاعران باقی نمانده باشد؟
در سال 1365، در ادامه‏ی جست‌وجویم برای روشن شدن مطلب، به نوشته‏هایی از «عبدالرّزاق دنبلی» مورخ نادری و کریم‌خانی، و پاره‏یی تذکره‏ها چون تذکره «حزین لاهیجی» برخوردم و صدای کلید مشکل را شنیدم. آنگاه بود که دانستم «بازگشت»، از بسیار پیشتر، از اواخر دوره صفویان آغاز شده؛ در زمان حکومت کریم‏خان رسمیّت یافته؛ و در عصر قجر تکامل پیدا کرده است. در این کتاب، کوشیده‏ام که چگونگی شکل‏گیری دوره‌ی بازگشت را، طی دوران طولانی مذکور، باز نمایم.
همین که در تحلیلی، ناگزیر از ذکر نام کریم‏خان و نادرشاهو حاکمانی دیگر می‏شویم، خود، نشان‏دهنده‏ی لزوم پرداختن به تاریخ، پیش از پرداختن به هر امر دیگر اجتماعی در آن تحلیل است. در کتاب حاضر به طور مثال از جلایرنامه_ که سرمشق یکی از معروف‏ترین اشعار عصر مشروطه، یعنی عارفنامه‏ی ایرج میرزا شد _ نمی‏توان سخن گفت و از شاعر آن یعنی قائم‌مقام فراهانی نامی به میان نیاورد. و قائم مقام، وزیر محمدشاه قاجار بود که جلایرنامه را از زبان خدمتکار بیسوادش به نام «جلایر» نوشته بود؛ او حتی اغلاط دستوری و وزنی را، به همان صورت که یک بیسواد ممکن است مرتکب شود، در شعرش آورد، کاری که کم و بیش بدین صورت در شعر رسمی سابقه‏یی نداشت. قائم‌مقام را بعدها به دستور شاه قاجار، در حالی که پارچه در دهانش تپانده بودند خفه کردند.
آیا لازم نیست بدانیم ریشه‏های تاریخی جلایرنامه که چنان اثر چشمگیری در شعر زنده و تپنده‏ی عصر مشروطه داشت، و انگیزه‏ی اجتماعی قائم‌مقام در سرایش این منظومه چه بوده است؟ این، یک سوی مسئله است. از سوی دیگر، می‏دانیم که هر نوع بازگشتی نتیجه‏‌ی عجز است، و دوره‌ی بازگشت _ به قول نیمایوشیج- نتیجه‏ی عجز شاعران بازگشتی در درک جهان پیرامونی. درک و شناخت علّت این عجز غم‏انگیز هم ممکن نیست مگر با وقوف به تاریخ دوره بازگشت؛ چرا که این عجز اساساً عجزی تاریخی و عمومی بود نه فردی.
برای دانستن اینکه شعر بازگشتی چگونه شعری است؛ یعنی برای درک دقیق و روشن کیفیت شعر بازگشت، کوشش کرده‏ام که دیوان نخستین شاعران و مطرح‏ترین شاعران بازگشتی را به تفصیل بررسی کنم؛ امّا پس از اطمینان از روشن شدن مطلب (به گمان من) و بی‌نیاز شدن از توضیح و نمونه بیشتر، به منظور جلوگیری از اطاله‌ی کلام، در دیوان دیگر شاعران نه‌چندان مطرح بازگشتی چندان درنگ نکرده‏ام؛ و از اینان، فقط به نمونه دادن بهترین اشعارشان بسنده کرده‏ام.
از دوره قاجار، تذکره‏های فراوانی به جا مانده است که بسیاری فقط فهرست نام شاهزادگان شاعر، وزرای شاعر، حکمای شاعر قاجارو غیره است که نام عده زیادی از آنان _ به قول رضاقلی‏خان هدایت _ با حساب‌سازی و رفیق‌بازی وارد لیست شده است؛ پیداست که با سمتگیری من که پرداختن به جوهره شعر بازگشت و چهره‏های مهم آن است، مغایرت دارد.
6. در این کتاب، در شرح حال شاعران، فقط به بخشی از زندگی‏شان پرداخته شده است که مستقیم و یا غیرمستقیم به شعرشان مربوط می‏شده است.
اشعار مندرج در کتاب حاضر عموماً از دیوان شاعران مورد بحث استخراج شده است، بدین سبب، در هیج جا از مأخذ اشعار نام برده نشده است، مگر در مواردی که مأخذ، کتابی به غیر از دیوان شاعران مذکور بوده باشد.
ترتیب و تبویب کتاب حاضر، در اساس، همان ترتیب ظهور و پیدایی شاهان و شاعران در تاریخ ایران است. مثلاً قاآنیرا پیش از مجمر، یغما را پیش از هاتف، و فتحعلی‏شاهرا پس از ناصرالدین شاه نیاورده‏ام.
کوشش بر این بوده که همه چیز به همان ترتیب، براساس شکل‏گیری انجمن‏های اول و دوم و سوم بازگشت باز نموده شود. اهمیت این کار، دست‌کم در یک ارزیا

## مشخصات کتاب

دسته‌بندی

نقد و نظریه ادبی

شناسه کالا

kj-018290

شابک

۹۷۸۶۰۰۳۷۶۳۹۱۳

تعداد صفحه

۴۳۸

قطع

رقعی

نوع جلد

شومیز

وزن

۴۱۳ گرم

سال انتشار شمسی

۱۴۰۲

سال انتشار میلادی

۲۰۲۳

## دیدگاه‌های کاربران

۰ از ۵ · ۰ دیدگاه

هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفری باش که تجربه‌اش را می‌نویسد.

## اگر این کتاب را دوست داری

[![جلد کتاب واژه ها به دیدن من آمدند](https://ketabejam.com/uploads/covers/9226f5c7ef35.webp)](https://ketabejam.com/oazheh-ha-beh-didn-mn-amdnd/)

[واژه ها به دیدن من آمدند](https://ketabejam.com/oazheh-ha-beh-didn-mn-amdnd/)

محمدتقی شمس لنگرودی

نگاه

۲۰ ٪ ۱۱۰٬۰۰۰ ۸۸٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب رژه بر خاک پوک (رمان ایرانی)](https://ketabejam.com/uploads/covers/a9b2dd7db009.webp)](https://ketabejam.com/rzheh-br-khak-pok-rman-airani/)

[رژه بر خاک پوک (رمان ایرانی)](https://ketabejam.com/rzheh-br-khak-pok-rman-airani/)

محمدتقی شمس لنگرودی

نگاه

۲۰ ٪ ۴۷۵٬۰۰۰ ۳۸۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب واقعگرایى در ادبیات داستانى معاصر](https://ketabejam.com/uploads/im0001047035.webp)](https://ketabejam.com/oaghgraia-dr-adbiat-dastana-masr/)

[واقعگرایى در ادبیات داستانى معاصر](https://ketabejam.com/oaghgraia-dr-adbiat-dastana-masr/)

فدوی شکری

نگاه

۲۰ ٪ ۵۷۵٬۰۰۰ ۴۶۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب نقصان معنا (مجموعه نشانه شناسی و زبان شناسی 8)](https://ketabejam.com/uploads/im0000940869.webp)](https://ketabejam.com/nghsan-mna-mjmoeh-nshaneh-shnasi-o-zban-shnasi-8/)

[نقصان معنا (مجموعه نشانه شناسی و زبان شناسی 8)](https://ketabejam.com/nghsan-mna-mjmoeh-nshaneh-shnasi-o-zban-shnasi-8/)

آلژیرداس ژولین گرمس

ترجمه‌ی حمیدرضا شعیری

علم

۲۰ ٪ ۳۵۰٬۰۰۰ ۲۸۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب ‌پرگار](https://ketabejam.com/uploads/im0001266953.webp)](https://ketabejam.com/prgar/)

[‌پرگار](https://ketabejam.com/prgar/)

حسین انتظامی

آرما

۲۰ ٪ ۲۴۰٬۰۰۰ ۱۹۲٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب گربه مولانا](https://ketabejam.com/uploads/im0006835331.webp)](https://ketabejam.com/grbeh-molana/)

[گربه مولانا](https://ketabejam.com/grbeh-molana/)

جان آیدوغموش

ترجمه‌ی شهرزاد صدر

خانه فرهنگ و هنر گویا

۲۰ ٪ ۴۹۰٬۰۰۰ ۳۹۲٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب گل و گیاه](https://ketabejam.com/uploads/im0001018081.webp)](https://ketabejam.com/gl-o-giah/)

[گل و گیاه](https://ketabejam.com/gl-o-giah/)

بهرام گرامی

فرهنگ معاصر

۱۵ ٪ ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ۸۵۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب نگاهی تازه به بدیع](https://ketabejam.com/uploads/im0001327535.webp)](https://ketabejam.com/ngahi-tazeh-beh-bdi/)

[نگاهی تازه به بدیع](https://ketabejam.com/ngahi-tazeh-beh-bdi/)

سیروس شمیسا

میترا

۲۰ ٪ ۳۵۰٬۰۰۰ ۲۸۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب سبک‌شناسی نثر](https://ketabejam.com/uploads/im0001327581.webp)](https://ketabejam.com/sbk-shnasi-nsr/)

[سبک‌شناسی نثر](https://ketabejam.com/sbk-shnasi-nsr/)

سیروس شمیسا

میترا

۱ ٪ ۶۵۰٬۰۰۰ ۶۴۴٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب راهنمای ادبیات معاصر](https://ketabejam.com/uploads/im0001327541.webp)](https://ketabejam.com/rahnmai-adbiat-masr/)

[راهنمای ادبیات معاصر](https://ketabejam.com/rahnmai-adbiat-masr/)

سیروس شمیسا

میترا

۲۰ ٪ ۹۰۰٬۰۰۰ ۷۲۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب موضوعی چهارفن عروض و قافیه ، فن یکم](https://ketabejam.com/uploads/im0001413374.webp)](https://ketabejam.com/mozoi-chharfn-roz-o-ghafih-fn-ikm/)

[موضوعی چهارفن عروض و قافیه ، فن یکم](https://ketabejam.com/mozoi-chharfn-roz-o-ghafih-fn-ikm/)

حمزه نصراللهی

مهروماه

۲۰ ٪ ۶۹۰٬۰۰۰ ۵۵۲٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب نظامی گنجه ای](https://ketabejam.com/uploads/covers/30dfe483b7ab.webp)](https://ketabejam.com/nzami-gnjeh-ai/)

[نظامی گنجه ای](https://ketabejam.com/nzami-gnjeh-ai/)

جلال خالقی‌مطلق

ترجمه‌ی مریم رضایی

سخن

۱۵ ٪ ۴۹۰٬۰۰۰ ۴۱۶٬۵۰۰ تومان

[![جلد کتاب شط بویز](https://ketabejam.com/uploads/im0001033820.webp)](https://ketabejam.com/sht-boiz/)

[شط بویز](https://ketabejam.com/sht-boiz/)

اعضاش سرا

گمان

۱۵ ٪ ۵۵۰٬۰۰۰ ۴۶۷٬۵۰۰ تومان

[![جلد کتاب مبانی نقد ادبی](https://ketabejam.com/uploads/im0001048389.webp)](https://ketabejam.com/mbani-nghd-adbi/)

[مبانی نقد ادبی](https://ketabejam.com/mbani-nghd-adbi/)

ترجمه‌ی فرزانه طاهری

نیلوفر

۲۰ ٪ ۵۵۰٬۰۰۰ ۴۴۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب شعر در تکوین (کارگاه‌اتفاق)](https://ketabejam.com/uploads/im0003905269.webp)](https://ketabejam.com/shr-dr-tkoin-kargah-atfagh/)

[شعر در تکوین (کارگاه‌اتفاق)](https://ketabejam.com/shr-dr-tkoin-kargah-atfagh/)

تد هیوز

ترجمه‌ی کامک ارژانگی

کارگاه اتفاق

۲۰ ٪ ۲۲۵٬۰۰۰ ۱۸۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب روایت شناسی (مبانی‌نظریه‌یروایت) ققنوس](https://ketabejam.com/uploads/im0006799725.webp)](https://ketabejam.com/roait-shnasi-mbani-nzrih-iroait-ghghnos/)

[روایت شناسی (مبانی‌نظریه‌یروایت) ققنوس](https://ketabejam.com/roait-shnasi-mbani-nzrih-iroait-ghghnos/)

مانفرد یان

ترجمه‌ی محمد راغب

ققنوس

۵ ٪ ۷۷۵٬۰۰۰ ۷۳۶٬۲۵۰ تومان

[![جلد کتاب شب هزار و یکم‌ (روشنگران‌)](https://ketabejam.com/uploads/im0006841481.webp)](https://ketabejam.com/shb-hzar-o-ikm-roshngran/)

[شب هزار و یکم‌ (روشنگران‌)](https://ketabejam.com/shb-hzar-o-ikm-roshngran/)

بهرام بیضایی

روشنگران و مطالعات زنان

۲۰ ٪ ۴۰۰٬۰۰۰ ۳۲۰٬۰۰۰ تومان

[![جلد کتاب آپارتمان پنج سویم (دروغ های جن و پری تنیده در تعبیر خواب)](https://ketabejam.com/uploads/covers/a6d95b91e034.webp)](https://ketabejam.com/apartman-pnj-soim-drogh-hai-jn-o-pri-tnideh-dr-tbir-khab/)

[آپارتمان پنج سویم (دروغ های جن و پری تنیده در تعبیر خواب)](https://ketabejam.com/apartman-pnj-soim-drogh-hai-jn-o-pri-tnideh-dr-tbir-khab/)

مینه سوئوت

ترجمه‌ی مژده الفت

افق

۲۰ ٪ ۵۴۵٬۰۰۰ ۴۳۶٬۰۰۰ تومان

## کتاب‌های بیشتر از محمدتقی شمس لنگرودی

[مشاهده‌ی همه](https://ketabejam.com/authors/mhmdtghi-shms-lngrodi/)

## کتاب‌های بیشتر از نگاه

[مشاهده‌ی همه](https://ketabejam.com/publishers/ngah/)

۳۹۵٬۰۰۰ ۲۰ ٪ ۳۱۶٬۰۰۰ تومان

فروشنده

کتاب‌جم

۱۴ روز مهلت تعویض یا مرجوعی

- ارسال سریع به سراسر کشور

- تضمین اصالت کتاب از ناشر معتبر

- پرداخت امن از درگاه بانکی