اين تحقيق شامل فصول مهمي است که در تاريخ افکار، تأسيسات سياسي و اقتصادي جديد، و حرکت اجتماعي ايران در سده‌ي گذشته [نوزدهم]. پايه‌ي آن بر منابع منتشرنشده‌اي بنا گشته که به‌طور کلي مورد مطالعه‌ي منظمي قرار نگرفته، بلکه معمولاً شناخته‌نشده‌اند و عبارت‌اند از: اندرزنامه‌ها، جزوه‌هاي سياسي، رسالات برخي از نويسندگان اجتماعي، اسناد رسمي، مجموعه‌هاي مدارک طبقه‌ي تجار، و عرضحال‌هاي طبقات عامه‌ي مردم. اين نوشته‌هاي متنوع به تفاريق از منابع مختلف، يعني کتابخانه‌هاي عمومي و شخصي و آرشيوهاي رسمي و خصوصي، جمع‌آوري شده‌اند.