کتاب حاضر به چگونگی پیدایش و تحول دریا و ویژگی های بیوتوپ (آب) و انواع بیوسنوز(موجود سازنده) این اکوسیستم پرداخته و سپس به شرح اهمیت آن از جنبه های مختلف و عوامل تهدید کننده حیات آن و راه های جلوگیری از آلودگی ها و صید بی روبه پرداخته و راه های بهبود وضع اکوسیستم را بیان داشته و سرانجام نوسانات سطح آب دریا و اثرات مفید و مضر و راه های جلوگیری و کنترل آنها مورد بررسی قرار گرفته است.کتاب هشت فصل دارد که به ترتیب به تاریخچه،ویژگی های اکوسیستم،رودهای جاری،موجودات زنده،اهمیت دریای خزر و تهدیدات این دریا،جلوگیری از آلودگی ها،نوسانات آب دریا،کاهش سطح آب دریا،بالا آمدن آب دریا و راه های مقابله با آن پرداخته است.