موضوع کتاب حاضر، شرح تفاوت میان تمدن و تجدد است. این کتاب، متن سخنرانی «دکتر علی شریعتی» در تاریخ نوزدهم اردیبهشت سال 1348 در حسینیة ارشاد است. وی با تکیه بر مفاهیمی همچون «الیناسیون» و «اسیمیلاسیون» می‌کوشد نسبت تمدن و تجدد را در جوامع غیراروپایی بررسی کند. جوامعی که بیش از یک قرن است، دست‌خوش تغییر در زندگی مادی و مصرف‌های سنتی شده‌اند. شریعتی از این طریق تفاوت میان تمدن و تجدد را شرح می‌دهد.