از چندین هزار سال پیش تا به امروز ، چهره زمین در سیستان در معرض تغییر بوده است. پستی و بلندی زمین، مجرا و مسیر رود هیرمند و شعب آن در دلتای سیستان، دریاچه ها و هامون های سیستان ، تغییر کرده اند. در اثر این تغییرات ، مراکز سکونت و بود و باش نیز جابه جا شده است. مردم سیستان با احداث بندهای بزرگ و اعجاب آوری چون سدهای یکاب ، رستم ، انوشیروان و نیز انهار بزرگی چون کانال طعام با طول ۱۵۰ کیلومتر و انهار عظیم و باورنکردنی دیگر، نبرد بی امان خود را با تغییرات جغرافیای طبیعی منطقه تداوم بخشیده اند. این تغییرات و چرایی آن ها ، در کتاب حاضر بررسی شده و در نقشه ها نشان داده شده اند.