روشنگری بدون شناخت وضعیت موجود و مخاطب و به دور از حوصله و شرح صدر و با بد اخلاقی نتیجه نخواهد داد.

جهادگر عرصه تبیین باید مخاطب‌ شناس باشد؛ از حصار خود و دورهمی خودی‌ها خارج شود؛ دلسوز مردم و عاشق خلق خدا باشد؛ غم‌خوار همه کسانی باشد که گرفتار شبیخون فرهنگی شده‌اند او باید خود محبوب دل‌ ها باشد و تا منفور است از خیر جهاد تبیین بگذرد.

خلاصه اینکه روشنگری راه و رسم دارد، در این کتاب ابتدا «معنا و جایگاه جهاد تبیین» توضیح داده شد و سپس در قالب سه فصل «زمینه‌های تبیین»، «گام‌های تبیین» و «اخلاق تبیین» و مجموعه‌ای از ملاحظات اخلاقی تربیتی در جهاد تبیین بیان شده است.

در بخش پایانی کتاب؛ نمونه‌هایی از تبیین در سیره اولیای خدا مورد گفتگو قرار گرفته است.