محمد مصدق در بهار سال ۱۲۶۱ شمسی، در محلهٔ سنگلج شهر تهران به دنیا آمد. در مورد تاریخ دقیق زادروز وی اختلاف نظر هست و این مسئله از زمان حیات وی تا امروز وجود داشته؛ با این حال در بیشتر منابع ۲۶ خرداد ۱۲۶۱ هجری شمسی ذکر شده است. پدرش میرزا هدایت الله آشتیانی، وزیر دفتر ناصرالدین شاه از خاندان آشتیانی و اولاد میرزا محسن آشتیانی بود. برخی پدر مصدق را از ایل بختیاری معرفی کرده اند. با این حال، در انتساب میرزا هدایت الله وزیر دفتر، پدر مصدق، به خاندان مستوفیان آشتیان تردیدی نیست. مادرش نجم السلطنه، دختر شاهزاده فیروز میرزا نصرت الدوله و نوهٔ عباس میرزا بود.