کتاب حاضر، درباره شکل، ساختار و تحول مساجد اسلامی در قرون اولیه تا دوره سلجوقی است. در این کتاب بیشتر سعی شده است تا سوابق و تاریخچه بحث روشن شود و این بدین معنی است که تکامل اولیه ایران تا زمان پیدایش «مساجد سنتی ایران» پی گیری می شود. روابط حضرت محمد با زرتشتیان، بنای مساجد، روند اسلامی شدن، دولت های کوچک، موقعیت مسجد، مسجد ستون دار، مساجد گنبد دار ساده، مساجد سرسرا دار، شکل قوس ها، تزئینات، گچ بری، نقاشی و … در این کتاب مورد بررسی و توجه قرار گرفته است.