کتاب حاضر شامل نوزده مقاله از دکتر شیرین بیانی است که یا به مناسبت‌های گوناگون بر قلم آمده‌اند و یا به گونهٔ سخنرانی در همایش‌های بین‌المللی ایراد گردیده‌اند و همهٔ آنها در مجلات معتبر تاریخی-ادبی و یا در یادنامه‌ها به چاپ رسیده‌اند.اولین این سلسله مقاله‌ها مربوط به جشن مهرگان است که نماد برداشت محصول و شگون و باروری است و آخرین آنها دربارهٔ «زندگی نامهٔ ملکزاده بیانی» بانویی فرهیخته است که جزء زنان شهیر تاریخ معاصر ایران به شمار می‌آید و سپس سیری گذرا در تاریخچهٔ هنر نقاشی ایران در دوران اسلامی. عناوین کامل مقالات عبارتند از :1. جشن مهرگان یکی از دو عید بزرگ ایران باستان2. کاسی‌ها، نیروی برتر زاگرس در عهد کهن3. جایگاه زن در عیلام عهد کهن4. آناهیتا و آتوسا دو بانوی آسمانی و زمینی ایران باستان5. نظری بر روابط سیاسی، فرهنگی و تمدنی ایران و یونان در عهد هخامنشی6. خیام و یاد ایران باستان7. دنیای مغول در تاریخ ایران8. اغول غایمیش و مسئلهٔ حاکمیت و نظام حکومتی در نزد مغول9. جایگاه زن در دستگاه خلافت عباسی و نقش ایرانیان در این جایگاه10. اوضاع اجتماعی و فرهنگی بغداد در عهد ایلخانی – عصر احمد سهروردی11. نظری گذرا بر وضع سکه در دوران ایلخانی – همراه با پژوهشی از ملکزاده بیانی12. عصر فرمانروایی سلطان حسین بایقرا، اوج شکوفایی فرهنگ و تمدن عهد تیموری13. امیرعلیشیر نوایی، دیوانسالار، دانشمند و ادیب شهیر عهد تیموری14. رشیدالدین فضل الله، الگوی امیرعلیشیر نوایی15. سلطان علی مشهدی و تکامل خط نستعلیق16. تاریخ نگاری در ایران و هویت ملی از ابتدا تا عهد تیموری17. تاریخچهٔ ساروق، شهری از جبال18. ملکزاده بیانی، بانویی فرهیخته در گذرگاه تاریخ معاصر ایران19. سیری گذرا در تاریخچهٔ هنر نقاشی ایران دوران اسلامی از ابتدا تا عهد قاجار