گشایش و رهایش کتابی است که در آن ناصرخسرو به سی سوال درباره موضوعات مختلف دینی پاسخ می دهد. سوالات به موضوعات مربوط به تکوین شناسی باز می گردند، از جمله این که آفریدگار قبل از خلقت چه می کرد و چگونه خداوند جاوید خلقتی مقید به زمان انجام داده است.