تذکره ها گنجینه های نایاب و دیریاب فرهنگ ایران و ایرانی اند. در طول تاریخ پرفراز و نشیب فکر و فرهنگ منظوم و منثور پارسی، تذکره ها تنها به ذکر نام شاعران و شماره شناسنامه آنان و خاک جای و زاد بوم آنان اشارت نداشته اند،
که گاه سرشار از بشارت های آشکارا و پنهان نقد ادبی بوده و گاه برتر از آن، منحنی رشد شعر شاعران یک دوره و حتی شعر یک دوره را به دست داده اند.
در این رساله، مجموعه تذکره نصرآبادی، تذکره حزین، تذکره شمع انجمن و تذکره کلمات الشعراء، همه و همه آینه دار حالات و مقامات شعر دور و دورۀ خویش اند.