رمان «قماباز» اثر نويسنده‌ي مشهور و تأثيرگذار روسي «ف‍ئ‍ودور م‍ی‍خ‍ائ‍ی‍ل‍ووی‍چ داستايوسكي‌» است كه نخستین بار در سال 1866 منتشر شد. نویسنده در این اثر کوشیده است تجربه‌ي تلخی را شرح دهد که مبتنی بر عشق او به قمار بود و سبب شد تا وی پاک‌باخته و مقروض از اقامتش در خارج كشور به روسیه بازگردد. داستایوسکی این رمان را در شرایط خاصی نوشته است و منتقدان آن را نوعی زندگی‌نامه وي نیز تلقی می‌کنند. ماجرای این رمان از زبان یک معلم جوان به نام «الکسی ایوانویچ» روایت می‌شود و کتاب قمارباز در واقع یادداشت‌های اوست. ایوانویچ معلم سرخانه‌ي بچه‌های یک ژنرال روسی است. ژنرالی که با سهل‌انگاری ثروت خود را به باد داده و اکنون مبلغ قابل توجهی به یک فرانسوی بدهکار است و تنها امید او برای پرداخت این بدهی، ارثی است که در صورت مرگ مادربزرگ به او خواهد رسید. ژنرال تحت فشار عجیبی است و مرد فرانسوي «مارکی دو گریو» افسار او را در چنگ دارد و…