نظامی در سال 576 شاهکار خود ؛ داستان خسرو و شیرین ؛ را به پایان آورده بود ولی همچنان دل بدان مشغول می داشت و غم آن می خورد . از این رو تا سالها بعد در آن نظر می کرد ؛ بر آن بیتی می افزود یا از آن بیتی می کاست و کلمه یا تعبیر و تصویر و…

مخزن الاسرار نخستین مثنوی نظامی گنجوی شاعر ایرانی است. از آنجا که در خود کتاب اشاره مستقیم و یا غیرمستقیمی به تاریخ سرایش و یا تاریخ تقدیم اثر به والی آذربایجان نشده است، و همچنین در آثار معتبر دیگر نیز تاریخ دقیق خلق این اثر ذکر نشده، نمی توان به یقین تاریخ آن را تعیین کرد.