«اندیشیدن به آزادی» تاریخچۀ کوتاهی دارد. پیش از سدۀ هفدهم کسانی اندک‌شمار به آزادی اندیشیده‌اند و دربارۀ آن نوشته‌اند. فرازنای اندیشیدن به آزادی در سدۀ هجدهم؛ و قلۀ آن «ولتر» بود. او را می‌توان پدر روشن‌اندیشی و نشانِ برجستۀ سدۀ هجدهم دانست. در هشتاد‌و‌چهار سال زندگی خویش، همواره راه آزادی را پیمود و با نوشته‌ها و گفته‌ها و نمایش‌ها، و با…