در جلد 22، از مجموعة «دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان»، به بررسی تاریخچه پیدایش و فعالیت انجمنهای ملی، سیاسی و صنفی در جنبش مشروطه گیلان، پرداخته میشود. این انجمنها عبارت اند از: «انجمن ایالتی گیلان»؛ «انجمنهای بلوکات»، «انجمن حفظ الصحه»، «انجمن اخوت»، «فرقه داشناکسویتون»، «کمیته ستار»، «فرقه سوسیالدموکرات ایران»، «انجمن کبیر» و…