نگارنده در کتاب حاضر، منحنی تاریخ اندیشه روشنفکری در ایران دوره قاجار را به بحث می‌گذارد. موضوع کتاب، بحثی است بین رشته‌ای درباره برخورد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ایران و غرب در مقطع تاریخی یاد شده و تاثیر این برخورد در شکل‌گیری پدیده‌ای که روشنفکری نامیده شده است. نحوه تکوین روشنفکری در ایران، مسائل و موضوعاتی که برای این دسته افراد در اثر چالش غربی مطرح شد و نحوه پاسخ این گروه به مسائل یادشده، مهم‌ترین مباحث مطرح در کتاب است. پرسش اصلی نگارنده، مربوط به مقوله امکان یا امتناع انتقال آگاهی از وضعیت اندیشه و عمل غربیان در ذهن کسانی است که روشنفکر خوانده می‌شوند.