ثبات و قرار نسبی حاصل از خاتمۀ جنگ اول جهانی و خروج قوای بیگانه از کشور، زمینه ای شد برای از سرگرفته شدن مجموعه ای از تلاش های فرهنگی و اجتماعی. تشکیل جمعیّت فرهنگ در گیلان یکی از نمونه های برجستۀ این تجدید حیات است. گوشه هایی از این تحول و نوآوری را می توان در مجموعه مقالات و نوشته هایی دید که از سال 1298 تا 1307 شمسی در مجل? فرهنگ، نشریۀ جمعیّت فرهنگ رشت منتشر شد.