نزاع نوینی که شاهد آن هستیم، جنگ بین تکامل تدریجی و خلقت گرایی نیست بلکه بین داروینیسم و مفهوم جدیدی به نام طراحی هوشمندانه است. نظریه‌ی طراحی هوشمندانه نشانگر آن است که ی توان با استنباط از مدارک علمی و تجربی چنین نتیجه گیری کرد که برخی ویژگی های جهان هستی و طبیعت پیرامون ما بر اساس وجود عامل هوشمند بهتر توضیح داده می شوند تا فرایند های هدایت نشده‌ی طبیعی. از آنجا که نظریه‌ی طراحی هوشمندانه بر اسناد و مدارک علمی تکیه دارد تا متون کتاب مقدس و دکترین مذهبی، نمی توان آن را در ردیف خلق گرایی یا دیگر شکل های مذهبی به حساب آورد.