کتاب حاضر با محوریت اسلام و سیاست و دولت، مشتمل بر پنج فصل است. در فصل اول درباره مردم سالاری دینی و یکه سالاری دینی گفته شده که شامل رابطه دین و سیاست و حکومت، ویژگی های حکومت مردم سالار و ویژگی های حکومت دینی در اندیشه آیت الله منتظری می باشد. فصل دوم این کتاب مبنای مشروعیت در حکومت اسلامی را با بررسی نظریه نصب در مقام ثبوت، بررسی نظریه نصب در مقام اثبات، چند اشکال به نظریه انتخاب و پاسخ به آن ها و دلایل نظریه انتخاب توضیح می دهد. در فصل سوم اختیارات احکام اسلامی از نگاه ماوردی و قاضی ابویعلی، اختلاف فقیهان شیعی در گستره اختیارات حاکم، وظایف حاکم اسلامی از نگاه آیت الله منتظری، تمایز بین اختیارات و وظایف و حدود ولایت حاکم اسلامی شرح داده می شود. فصل چهارم شکل حکومت اسلامی را توضیح می دهد و شکل های مختلف حکومت و انواع حکومت از نگاه آیت الله منتظری را نام می برد و شکل حکومت دینی را توضیح داده، به شکل های مطلوب حکومتی از دیدگاه آیت الله منتظری اشاره می کند سپس ساختار کنونی از نگاه ایشان را معرفی می کند. در فصل آخر نقش مردم در حکومت اسلامی با بیان مشروعیت نظام حکومتی، انتخاب حاکمان، نظارت بر حاکمیت، راه های نظارت مردمی، آزادی های سیاسی که ضمانت اجرای نظارت بر حاکمیت شناخته می شود، و در نهایت، حقوق مخالفان سیاسی بیان و شرح داده می شود.