علم‌النفس فلسفی درباره نفس و عوارض آن گفتگو می‌کند. علامه طباطبایی به عنوان بزرگترین فیلسوف معاصر، وارث سنت فلسفی اسلامی است. او درباره نفس نباتی، حیوانی و انسانی سخن گفته و در نفس انسان نقطه عزیمت خود را تأمل در «من» و «خویشتن خویش» قرار داده است. پژوهش حاضر، بر اساس ساختار مرسوم در مباحث نفس در حکمت اسلامی سعی می‌کند با مراجعه به آثار علامه و با استنباط و استخراج آرای او علاوه بر معرفی یک دوره نفس‌شناسی علامه کاربست یافته‌های آن را در حل مسائل علوم انسانی و نیز تدوین علوم انسانی اسلامی به بحث بگذارد.