کتاب دایی وانیا، نمایشنامه ای نوشته ی آنتون چخوف است که اولین بار در سال 1898 به چاپ رسید.
پروفسوری سالخورده به همراه همسر بسیار جوانترش، یلنا، به خانه ی خود در روستا می روند. وانیا، برادر همسر اول پروفسور، مدت هاست که مسئولیت نگهداری از این خانه را بر عهده داشته است. وانیا و استروف که دکتری محلی است، شیفته ی یلنا می شوند و بیشتر و بیشتر به خاطر زندگی کسالت بارشان افسوس می خورند. سونیا، دختر پروفسور از همسر اولش، که در نگهداری از این خانه به وانیا کمک می کند، به خاطر عشق یک طرفه ی خود نسبت به دکتر استروف در رنج است. پس از این که پروفسور از نیت خود برای فروش خانه و استفاده از پول آن برای سرمایه گذاری و درآوردنِ پولِ بیشتر پرده برمی دارد، وانیا و سونیا درمی یابند که در حال از دست دادن محل زندگی شان هستند و باید کاری انجام دهند.