در برخی از کتاب های اخلاقی، مباحث نظری و فلسفی چنان غالب می آیند که جنبه های دیگری که دارای اثر مثبت در تهذیب اخلاق هستند، به فراموشی سپرده می شوند.در بعضی دیگر، غلبه از آن مباحث علمی و دینی است و سایر جنبه ها مورد غفلت قرار می گیرند.کما این که در بعضی از آن ها، مباحث صرفا عملی، حاکم بر مباحث کتاب است و از سایر جنبه ها خبری نیست.در کتاب «کاوشی نو در اخلاق اسلامی»، این جوانب مختلف دوش به دوش یکدیگر مورد توجه قرار گرفته و جنبه های نظری و عملی، تواما مورد بحث واقع شده اند.