ایران چیست؟ ملت آن چه كسانی هستند؟ چه نوع حكم‌رانی مطلوب آن است؟ و سؤالاتی از این دست، در ربط مستقیم با توسعه این سرزمین قرار دارد. خودآگاهی اجتماعی هویت ملی، احساس هم خانوادگی را به افراد ساكن محدوده جغرافیایی یك كشور اعطا می‌کند. وجود چنین احساسی سبب شکل‌گیری تعهد اجتماعی میان افراد، برای رشد و توسعه آن كشور می‌شود. میهن‌دوستی یك احساس انتزاعی و بدون تأثیرگذاری بر وضعیت رفاهی شهروندان یك كشور نیست. مفاهیمی مانند جهانی شدن و خداباوری (گرایش‌های دینی و مذهبی) در تضاد با میهن‌دوستی قرار ندارد. تقلیل مفهوم ملت به پیروان یك مذهب (یا یك خوانش خاص از مذهب)، ارتقاء كاذب جهان‌گرایی و رجحان قوم‌مداری بر ملی‌گرایی از جمله آفات اساسی تعهد ملی و میهن‌دوستی و در نتیجه مانع توسعه یك كشور است. پیش‌شرط میهن‌دوستی وجود عینی و واقعی یك میهن و یك ملت است. عناصر مهم اجتماعی و فرهنگی برای احساس میهن‌دوستی امری بدیهی است. خط سیر كتاب بررسی وجود میهن و ملتی به نام ایران است.