موضع اوتیستیک ـ مجاور، آن‌گونه که آگدن در مقالات حاضر تعریف کرده، بدوی‌ترین شیوۀ سامان‌یابی روانی و مبتنی بر ادراکات و اثرپذیری‌های حسی و تجربه‌های بدنی و پیشانمادین است. این موضع که در تکمیل آرای ملانی کلاین در باب مواضع «پارانوئید ـ اسکیزوئید» و «افسرده‌وار» صورت‌بندی شده بخشی از روند رشد متعارف را مشخص می‌کند که در آن تماس و مجاورت حسی نقشی محوری دارد. موضع اوتیستیک ـ مجاور پس‌زمینۀ روند رشد جنسی ـ روانی است، چرا که نوزاد در وهلۀ نخست از طریق الگوهای حسی در قالب تماس‌های پوستی یا چشمی، بوها و ریتم‌ها، خصوصاً در پیوند مستقیم با بدن مادر، به درکی از کران‌مندی و هویت «خود» می‌رسد و می‌تواند به واقعیت ساختار بدهد. در این موضع از آن‌جا که معنا از طریق اثرپذیری‌های لمسی ایجاد می‌شود، تماس میان سطوح «خود» و دیگری اهمیت بالایی دارد. در این چارچوب می‌توان اختلال اوتیسم را حاصل تورم و تصلب موضع اوتیستیک ـ مجاور تلقی کرد که کودک را در جهانی از دریافت‌های حسی بی‌زمان و عاری از روابط پویا با ابژه‌ها گرفتار می‌کند و راه تجربه‌گری را، در مقام سوژه‌ای که واسطۀ نمادپردازی و باعث و بانی افکار و احساسات و حس‌های خویش است، بر او می‌بندد.