عرفان و تصوف، در دورۀ حیات خود، مخالفان و موافقان بسیاری داشته است. اصلی‌ترین دلیل مخالفان روایاتی است که در مذمت تصوف و عرفان نقل شده است و آنان، با استناد به همین روایات، گاهی به کفر و الحاد عارفان نظر داده‌اند. مهم این است که تاکنون هیچ‌یک از موافقان و مخالفان به ارزیابی بنیادین روایات یادشده نپرداخته‌اند. برای نخستین بار، نوشتار حاضر به بررسی سندی و دلالی این روایات برخاسته و حقایق تازه‌ای فراروی خوانندگان قرار داده است.