پیشگامانی چون آلبرت الیس و آرون بک مسیر تحول شناختی را گشودند و نشان دادند که رویکردهای مختلف CBT در گستره‌ای وسیع از مشکلات اثربخش هستند. کتاب «درمان‌های شناختی ـ رفتاری: راهنمای درمانگران» مروری جامع بر این جریان گسترده ارائه می‌دهد. نویسندگان، که خود پژوهشگر و درمانگر هستند، نظریه‌ها و شیوه‌های متنوعی همچون رفتاردرمانی، درمان شناختی، رفتاردرمانی عقلانی-هیجانی، رفتاردرمانی چندوجهی، درمان پذیرش و تعهد، رفتاردرمانی دیالکتیکی و ذهن‌آگاهی را معرفی می‌کنند.