در قلمرو زرین ادبیات جهان هیچ شاعری را نمی‌شناسیم که با دویست بیت شعر نام خود را در شهرت و محبوبیت در کنار بزرگترین شاعران جهان نهاده باشد. در سرزمین پارس هیچ گزیده‌ی ادب پارسی کامل نخواهد بود مگر بخشی از رباعیات خیام در آن آمده باشد و در حلقه انگلیسی زبانان نیز هیچ انگلیسی از بدایع  ادب انگلیس نمی‌تواند از ترجمه رباعیات خیام و در شعر شکوهمند فتیزجرالد خالی باشد.
این شهرت فراگیر خیام چه در میان همزبانان و چه در شرق و غرب عالم از حقیقتی شگرف حکایت می کند، و آن این است که ادبیات نقطه‌ی اوج معارف بشری است چنانکه بزرگان طراز اول هر قومی عموماْ شاعران و نویسندگان آن قومند مانند شکسپیر در انگلیس و گوته در آلمان و دانته در ایتالیا.