کنشگران سیاسی در دوران نهضت ملی شدن صنعت نفت در شیراز شامل رؤسای ایلات قشقایی و خمسه و خاندان های اداری – سیاسی پرنفوذ چون نمازی و حکمت بوده اند. علاوه بر آن دو خانواده دیرپای مذهبی، یعنی خاندان محلاتی و فال امیری در بسیج مردم و ایفای نقش سیاسی کوشا بودند. سید نورالدین الحسینی الهاشمی دیگر رهبر مذهبی است که در عرصه فعالیت سیاسی آن زمان نقش مؤثری داشته است. احزاب سیاسی و تشکل های صنفی و همچنین روزنامه ها نیز در سال های میانه اردیبهشت ۱۳۳۰ تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در شیراز بسیار فعال ظاهر شدند. علاوه بر تشکل های صنفی که بومی بوده اند برخی احزاب نیز محلی بوده به طوری که ۶ حزب محلی، ۱۵ تشکل صنفی و دو تشکل مطبوعاتی در کنار احزاب سراسری که شعب آنها در شیراز فعال بوده است به تلاش سیاسی مبادرت می ورزیدند..