«تقی اِرانی: یک زندگی کوتاه»، برخلاف روال آن کتاب که شخصیتِ داستان را در بستر وقایع تاریخی برجسته می‌کند، مطالب کتابِ حاضر در پی واکاوی بستر تاریخی‌ای هستند که زندگی قهرمان داستان تنها یکی از تجلیات آن است. بنابراین، آنچه به‌خاطر رعایت رسم زندگینامه‌نویسی در کتاب پیشین عمداً متراکم و کمرنگ شده بود در اینجا پررنگ‌تر و موسع‌تر شده است.