کتاب «بررسی و نقد حکمت متعالیه» نوشته‌ی دکتر یحیی یثربی، اثری پژوهشی و انتقادی در حوزه‌ی فلسفه اسلامی است که با نگاهی تحلیلی و پرسش‌گرانه به مکتب حکمت متعالیه ملاصدرا می‌پردازد. این کتاب از جمله آثار شاخص معاصر است که تلاش می‌کند فراتر از شرح و تکرار آراء صدرایی، آن‌ها را به‌صورت روشمند نقد، ارزیابی و بازخوانی کند.
یحیی یثربی که خود از پژوهشگران برجسته‌ی فلسفه و عرفان اسلامی است، در این اثر به بررسی مبانی اصلی حکمت متعالیه مانند اصالت وجود، تشکیک وجود، حرکت جوهری، نفس، معرفت و نسبت عقل و شهود می‌پردازد و با زبانی علمی اما انتقادی، نقاط قوت و چالش‌های این دستگاه فلسفی را مورد بحث قرار می‌دهد.
ویژگی مهم این کتاب، رویکرد انتقادی غیرمقلدانه آن است؛ به‌گونه‌ای که نویسنده ضمن احترام به جایگاه تاریخی و فلسفی ملاصدرا، از نقد پیش‌فرض‌ها، روش‌شناسی و برخی نتایج فلسفی او پرهیز نمی‌کند.