کتاب ایران باستانی تألیف حسن پیرنیا (ملقب به مشیرالدوله) سیاستمدار، حقوقدان و تاریخ‌نگار دوره قاجار است. وی در این کتاب در ابتدا در سه عهد به بررسی تاریخ عیلام پرداخته. از زمان بسیار قدیم تا ۲۲۲۵ قبل از میلاد، از ۲۲۲۵ تا ۷۴۵ قبل از میلاد و از ۷۴۵ تا ۶۴۵ قبل از میلاد. سپس به تاریخ آریانهای ایرانی اشاره کرده و بعد از آن در هفت باب به شرح زیر به بررسی دوران‌های مختلف پرداخته: در باب اول به بررسی دوره مادها، باب دوم دوره پارسیها(هخامنشیان)، باب سوم دوره مقدونی و سلوکیها، باب چهارم دوره پارتها، باب پنجم دوره دوم پارسی ها(ساسانیان)، باب ششم زبان‌ها و خطوط ایران قدیم و در باب هفتم به کارهایی که آریانهای ایرانی برای تمدن بشر کرده‌اند پرداخته. در انتهای کتاب هم در دو ضمیمه به ارائهٔ اطلاعات جغرافیایی راجع به ایران قدیم و فهرست سلسله‌هایی که در ایران قدیم سلطنت کرده اند پرداخته.