تاریخ فقه در ایران و به طور کلی در سراسر تمدن اسلامی تاریخ اندیشه ورزی درباره ی آیین های هویت ساز عبادی و حقوقی است؛ یعنی مسائلی که طی قرن ها مهم ترین مسائل اجتماعی محسوب شده، جریان ساز بوده، مهم ترین تحولات فرهنگی و سیاسی را شکل داده و همواره خود نیز از آن ها اثر پذیرفته اند. فقه در تمدن های نقل محور همان جایگاهی را داراست که فلسفه در تمدن های مبتنی بر عقل خودبنیاد دارد. نیاز مسلمانان به آیین های وحدت بخش و هویت آفرین سبب علم فقه دانش کشف و تفسیر این آیین ها چنین مهم تلقی شود. بنابراین برای شناخت ماهیت فقه باید کارکرد آیین ها را از منظر علوم اجتماعی بازجست. مهم ترین حرف مولف در این اثر نیز همین است.رسالت محوری مولف در این اثر معرفی علم تاریخ و بازنمایی ضرورت آشنایی با آن است. به همین منظور تلاش مولف این است که دانشجویان را با نوع نگاه تاریخ نگارانه، علوم یاری رسان به مورخان، شیوه ی تحلیل تاریخی، رابطه ی میان تاریخ و سایر علوم اجتماعی و درنهایت کاستی ها و نقاط ناپژوهیده در حوزه ی مطالعات تاریخ فقه اسلامی و منابع دست اول آن آشنا کند.