«تاملات ابزاری» خوانشی انتقادی از مجموعه کتاب «تاملی درباره ایران» نوشته ی سید جواد طباطبایی و مشخصا دو کتاب جلد دوم آن – «مکتب تبریز» و «نظریه ی حکومت قانون در ایران»- است. چنین خوانشی از این رو ضرورت می یابد که به نظر می رسد وی در این مجموعه به تدوین «پروژه»ای اقدام کرده است. این بخش از «پروژه»ی طباطبایی، عمدتا بر محور تحولات اندیشه سیاسی در دوره ی سلطنت قاجاریان و عصر مشروطه، جنبه های گوناگون دارد یک جنبه ی آن در حوزه ی «عاملان سیاسی» ادعانامه نویسی علیه روشنفکران تجدید خواه و به نفع دولت مردان و رجال سیاسی مصلح و نیز روحانیت مشروطه طلب است. این ادعانامه نویسی ها در پرتو مولفه های ساختار نظری از جمله «نخبه گرایی» و «دولت محوری» توجیه می شوند.