کتاب حاضر، پژوهشی است که با هدف بازگشایی و تحلیل پیوند ظریف و گاه ناپیدای زمینه‌های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه ایرانی با بومی‌ترین، ایرانی‌ترین، اجتماعی‌ترین و فراگیرترین شکل شعر فارسی یعنی غزل نگاشته شده است. در فصل اول به توضیح اصطلاحات و واژگان پژوهش پرداخته شده است. در فصول بعدی سیمای جغرافیایی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ایران تشریح می‌گردد و در ادامه جامعه‌شناسی غزل هر دوره سبکی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.