جوامع عرب و مسلمان به‌رغم زمینه‌های متفاوت داخلی، وجوه مشترک تاریخی و فرهنگی زیاد و مسائل و مشکلات مشابهی حول محورهای انحطاط داخلی و مسئلۀ غرب دارند و مطالعه و بررسی انتقادی تجربه‌های فکری و سیاسی آنها در پاسخ به این مسائل، به‌ویژه از جانب رهبران و گروه‌های اجتماعی، بسیار مفید و راهگشا است. کتاب حاضر می‌کوشد جنبش‌ها و گرایش‌های بنیادگرا و نوگرای این جوامع و افکار و مواضع آنها در برخورد با آن مسائل را در ابعاد مختلف، که آثار و پیامدهای متفاوتی از نظر حل و رفع مسائل دارند، به تفکیک بررسی نموده و افق‌های جدیدی برای کنش جمعی موفق در مسیر تحقق دموکراسی و توسعه در کشورهای خاورمیانه ارائه نماید.