کتاب حاضر، دربردارنده مجموعه‌ای از مقالات و گفت‌وگوهای نگارنده با اهالی فرهنگ و اندیشه؛ همچون محمدعلی اسلامی ندوشن، اصغر دادبه، فریدون مجلسی، علی فردوسی، پرویز علوی، علی‌رضا رجایی، یوخن هیپلر و… است. در این مقالات موضوعات گوناگون فرهنگی، ادبی، اجتماعی و سیاسی بررسی شده است و با توجه به دغدغه‌های موجود در زندگی ایرانیان به ویژه جامعه روشنفکری، برخی مسائل و موانع برای ورود به دنیای جدید مورد تحلیل قرار گرفته است. مطالب کتاب در سه بخش تحت عنوان‌های جهان ایرانی و اندیشه‌ غربی؛ فرهنگ‌ها و تمدن‌ها در دنیای مدرن و تاریخ فرهنگ و اندیشه ایرانی تفکیک گردیده‌اند.