پیشگام مبارزه مروری بر زندگی شهید حجت‌الاسلام محمدعلی روحانی‌فرد به روایت اسناد شهید حجت‌الاسلام روحانی‌فرد پرورش‌یافته‌ی مکتب حوزه بود که در نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی در عرصه‌های سیاسی، مذهبی، علمی و فرهنگی نقش برجسته‌­ای برعهده داشت. از حُجره‌ی خاکی پدرش در روستای ایلوار تا حُجره‌ی آجری حوزه‌های علمیه‌ی گرگان، مشهد و قم هرجا می‌رفت آنجا را سنگری برای کسب علم و معنویت توأم با جهاد و مبارزه علیه ستمگران و خدمت به مردم محروم جامعه می­ساخت. وجود صدها سند با مضامین سیاسی، اداری، مطبوعاتی و علمی در پرونده‌ی ساواک وی گواه این مطلب است. بررسی این اسناد نشان می‌دهد که وی یکی از شخصیت‌های تأثیرگذار، در تاریخ حوزه‌های علمیه است. مقام معظم رهبری پس از شهادت وی در یادداشتی مرقوم داشت: «شهيد عزيز شيخ محمدعلي روحاني‌فرد، روحانيِ مبارزي [است] كه زندگي و مرگش در راه خدا و خدمت به انقلاب بود».