نقد و بررسی کتاب کیک سیاه

خلاصه و نقد کتاب «کیک سیاه» نوشته چارمین ویلکرسون؛ درامی خانوادگی و پرماجرا درباره یک خواهر و برادر که مادرشان تاریخچه خانواده را به خواست خود برای آن‌ها آشکار می‌کند.

خلاصه

کتاب کیک سیاه درباره یک خواهر و برادر به نام‌های بنی و بایرن است، که پس از مرگ مادرشان دوباره به هم نزدیک می‌شوند. آن‌ها متوجه می‌شوند که مادرشان به عنوان ارثیه برای آن‌ها کیکی یخ‌زده در یخچال به همراه صدایی ضبط‌شده از خودش به جا گذاشته که در آن حقایقی درباره گذشته و واقعیاتی درباره خودش را آشکار می‌کند.

کیک سیاه دسری است که اصل آن به جزایر کارائیب برمی‌گردد، اما کشورهای دیگر نیز تغییراتی در آن ایفا کرده‌اند؛ این اتفاق باعث شده کیک سیاه تاریخچه‌ای پیچیده داشته باشد که در این خانواده نیز دیده می‌شود. زمانی که بنی و بایرن داستان مادرشان را دنبال می‌کنند، متوجه می‌شوند او واقعا چه کسی بوده و به ریشه‌های اصلی خانوادگی خود پی می‌برند.

مروری بر کتاب

من کتاب کیک سیاه را زمانی که تازه منتشر شده بود شروع کردم و سپس درگیر مسائل دیگر شدم. دو هفته گذشته را در تخت سپری کردم چرا که جراحی دندان سنگینی انجام داده بودم؛ بنابراین حالا که حالم رو به بهبودی است، تصمیم گرفتم کتاب را تمام کنم. به همین دلیل، این کتاب را در حالی می‌خوانم که هنوز از استامینوفن و مسکن‌های دیگر برای دندان‌درد استفاده می‌کنم.

کیک سیاه درباره یک خواهر و برادر دورگه به نام‌های بنی و بایرن است که با هم قطع رابطه کرده‌اند و مادرشان به تازگی درگذشته است. مادرشان برای آن‌ها کیک سیاه یخ‌زده‌ای را -کیک سیاه دسری است که اصل آن به جزایر کارائیب برمی‌گردد، اما کشورهای دیگر نیز تغییراتی در آن ایفا کرده‌اند؛ این اتفاق باعث شده کیک سیاه تاریخچه‌ای پیچیده داشته باشد که در این خانواده نیز دیده می‌شود- در یخچال به جا می‌گذارد، به همراه صدایی ضبط‌شده از خودش که در آن حقایقی درباره گذشته و واقعیاتی درباره خودش را آشکار می‌کند. زمانی که بنی و بایرن داستان مادرشان را دنبال می‌کنند، متوجه می‌شوند خیلی کم درباره‌ی مادرشان می‌دانستند و به این پی می‌برند که گذشته‌شان تا چه حد پیچیده بوده است.

کیک سیاه کتابی پرماجرا با فرازونشیب‌های زیادی در داستان این خانواده است. پیرنگ‌های داستانی زیادی در کتاب به چشم می‌خورد و داستان به سرعت از یک ماجرا به دیگری می‌رود. اگر از درام خانوادگی لذت می‌برید اما فکر می‌کنید برخی از آن‌ها بیش از حد کند پیش می‌روند، این کتاب مناسب شماست.

ویلکرسون همچنین به خوبی و به موقع اطلاعات را درباره این خواهر و برادر و ریشه‌های خانوادگی آن‌ها آشکار می‌کند، مثلا فرهنگ آن‌ها و اینکه چه گذشته‌ای داشته‌اند. این کار باعث می‌شود همچنان که تاریخچه‌ این خانواده در ذهن‌تان شکل می‌گیرد، مطالعه لذت‌بخشی داشته باشید. من از این نکته خوشم آمد که نویسنده به عقب برمی‌گردد و به جزئیاتی از داستان توجه می‌کند که قبل‌تر به نظر کوچک و بی‌اهمیت بودند.

نقد کتاب

به طور کلی، با در نظر گرفتن چند تبصره، می‌توانم بگویم که خواندن کتاب کیک سیاه تجربه لذت‌بخشی بود.

کیک سیاه کتابی درباره فهم هویت‌تان است، درباره ترکیب شدن فرهنگ‌ها با یکدیگر، و سازگاری و انطباق با گذشته؛ اما در برخی از موضوعات به اندازه کافی عمیق نمی‌شود. نویسنده پیرنگ‌های مختلفی را به سرعت در داستان بیان می‌کند بدون اینکه به شخصیت‌ها اجازه‌ بدهد جا بیفتند.

این موضوع مایه تاسف است چرا که موضوعات بسیاری در کتاب وجود دارد که نویسنده می‌توانست به جزئیات آن‌ها بپردازد، مانند به فرزندی گرفتن کودک به شکل اجباری، ازدواج سنتی، تجاوز جنسی، اعتیاد به قمار، خشونت‌های مربوط به هویت جنسی، خشونت خانگی، مخلوط شدن فرهنگ‌ها، مناسبات فرهنگی، خشونت پلیس، و غیره.

احساس من این بود که اتفاقات بسیار زیادی در کتاب می‌افتاد در حالی که به جزئیات موضوعات مطرح‌شده پرداخته نمی‌شد. اگرچه معتقدم بسیاری افراد ممکن است به این موضوع به چشم یک مشکل نگاه نکنند، چرا که برخی کتاب‌هایی با ریتم تند را بیشتر دوست دارند.

این کتاب را بخوانیم یا نخوانیم؟

کتاب کیک سیاه درام خانوادگی پیرنگ‌محوری است که داستان پرماجرایی دارد. این کتاب بی‌سروته‌تر و سطحی‌تر از چیزی بود که انتظارش را داشتم، اما پیرنگ ماجرامحور آن باعث می‌شود کتاب ریتم تندی داشته باشد و سریع پیش برود. فکر می‌کنم به علت نبودن اندیشه‌ای عمیق‌تر این کتاب تاحدودی برای من فراموش‌شدنی باشد، اما خواندن آن تجربه‌ی بدی نبود. شیوه‌ای که ویلکرسون داستان این خانواده را گره‌گشایی می‌کند، خوشایند است.

پاسخ من به این سوال که آیا این کتاب پیشنهاد خوبی برای باشگاه کتاب‌خوانی است یا نه، «شاید» است. قطعا این کتاب موضوعات بسیاری را پوشش می‌دهد، اما پرداختن کتاب به این موضوعات بسیار سطحی است و اجازه گفتگویی عمیق درباره داستان را نمی‌دهد. اگر اعضای باشگاه کتاب‌خوانی شما به خلاصه و مقدمه این کتاب علاقه‌مند هستند، می‌توانید آن را امتحان کنید. آخرین کتابی که خواندم و فکر می‌کنم کتابی گیرا و ارزشمند برای مطالعه در باشگاه کتاب‌خوانی است، «مدرسه‌ی مادران خوب» نام دارد.

سوالاتی برای بحث و گفتگو

1- چه چیزهایی را درباره کتاب کیک سیاه دوست داشتید و چه چیزهایی را دوست نداشتید؟

2- فکر می‌کنید مفهوم کتاب کیک سیاه چیست و چرا ویلکرسون آن را به عنوان نکته اصلی کتاب خود در نظر گرفته است؟

3- فکر می‌کنید چرا الینور برخلاف زمانی که زنده بود، به طور خودخواسته تصمیم می‌گیرد این‌ داستان‌ها را برای فرزندان خود تعریف کند؟ فکر می‌کنید چرا تصمیم گرفته بود تا این اندازه خود را از خانواده‌اش مخفی کند؟

4- در رابطه با شخصیت بنی و مسیر زندگی او چه فکر می‌کنید؟

5- در بخشی از کتاب الینور بیان می‌کند که احساس می‌کرده «با نپذیرفتنِ زندگی‌ به شیوه‌ای که دیگران از او می‌خواستند»، خودش برای خودش مشکلاتی ایجاد می‌کند. و بعدتر او متوجه می‌شود که باعث می‌شده بنی نیز همین احساس را داشته باشد. از چه نظرهایی او و بنی سعی داشتند طبق انتظارات بقیه زندگی کنند؟ آیا فکر می‌کنید او به شیوه‌ی بدی با بنی رفتار کرده بود؟

6- درباره شخصیت بایرن و مسیر زندگی‌اش چه فکر می‌کنید؟ فکر می‌کنید چگونه به آدمی که بود، تبدیل شده بود؟ و آیا فکر می‌کنید کاری که انجام می‌داد کار مهمی بود؟ (به عنوان یک چهره مردمی که علوم زیستی و دریایی را ارتقا می‌داد)

7- درباره الینور و شخصیتی که به آن تبدیل شده بود چه فکر می‌کنید؟ آیا او را به عنوان شخصیتی می‌بینید که بتوانید از او حمایت و طرفداری کنید.