حضور جلال آل‌احمد در جریانات روشنفکری دهه‌های سی و چهل نمودار شرف و حیثیت جامعه روشنفکران بود. مردی که تمام حجم درد و عظمت رهبری روشنفکران زمان خودش را بر دوش کشید و در چهل و شش سالگی دیگر تاب نیاورد و خاموش گشت. چهل و شش سال زندگی کرد و در این میان نزدیک به سی سال نوشت و حدود پنجاه اثر از خود باقی گذاشت. این بخشی از کارنامه زندگی جلال است.