مفهوم «ولاء» و گونه‌های متفاوتِ آن، سیر تاریخی آن از جاهلیت تا دوران اسلامی، موالی و جایگاه اجتماعی و اقتصادیِ آنان و نقشی که در برخی نهضت‌ها داشته‌اند، و کارهای کوچک و بزرگی که بر عهدهٔ آنان بوده است؛ از جمله مطالبی است که در این کتاب مورد بررسی قرار می‌گیرد.