معارضه جویی معاصر و هویت فرهنگی تفکر هندی و علم غربی بحثی درباره هنر ایران و… کتاب به دو بخش تقسیم می شود که بخش اول چند مقاله ی معروف شایگان است به نام های: “معارضه جویی معاصر و هویت فرهنگی”، “بت های ذهنی و خاطره ی ازلی”، “تفکر هندی و علم غربی”، “تصویر یک جهان یا بحثی در باره ی هنر ایران”. مقاله ی بت های ذهنی و خاطره ی ازلی جالب است. در این مقاله ی بت های ذهنی معروف فیلسوف بزرگ فرانسیس بیکن را از منظر کهن الگوهای یونگی نقد می کند و به این نتیجه می رسد که کاری که فرانسیس بیکن گفته تقریبا غیر ممکن است چون ما با خاطره ای ازلی به دنیا می آییم و توانایی حذف همه ی بت های ذهنی مخصوصا بت های قبیله را نداریم. بخش دوم که بسیار جذاب و در خشان و مفید است به بررسی ساختار اسطوره ها و مطالبی در مورد آنها می پردازد. این بخش از پنج فصل با مشخصات زیر تشکیل شده است.