چرا عقل تا این حد در تجربهٔ انسانی محوری است؟ آلفرد نورث وایتهد، فیلسوف و ریاضیدان انگلیسی در اثر ژرف خود، «نقش عقل»، استدلال می‌کند که عقل تنها ابزاری برای بقا و سازگاری نیست. در عوض او این فرض را پیش می‌کشد که هدف واقعی عقل در میل ذاتی ما برای فراتر رفتن از امور روزمره و جست‌وجوی تازگی و کشف امکانات جدید نهفته است. این موضوع تنها به حل مسئله محدود نمی‌شود؛ بلکه به انگیزهٔ خلاق و آینده‌نگر ما مربوط است. وایتهد معتقد است که کارکرد نهایی عقل، سوق دادن بشر به‌سوی آینده‌ای زیباتر و پیچیده‌تر است، که پیوسته فراتر از آنچه صرفاً ضروری است، حرکت می‌کند.