کتاب آیدا درخت و خنجر و خاطره، مجموعه ای از اشعار نوشته ی احمد شاملو است که نخستین بار در سال 1965 به انتشار رسید. بسیاری از اشعار موجود در این کتاب خواندنی، صورتی داستانی دارند و قصه ای را روایت می کنند، و گاهی هم مانند یک گفت و گو پیش می روند. شاملو در این مجموعه، احساسات مختلف و گاها متضادی را از خود به نمایش می گذارد: گاهی فریاد عصیان سر می دهد، گاهی سکوت پیشه می کند، گاهی در ورطه ی ناامیدی فرو می رود، گاهی خاطراتی قدیمی را از نظر می گذراند و گاهی نیز احساس را کنار می گذارد و با چشم عقل به دنیای پیرامون می نگرد. اما عشق همچنان نقشی کلیدی در اشعار کتاب آیدا درخت و خنجر و خاطره دارد و در نهایت، این عشق است که کلام شاملو را آغاز می کند و به آن پایان می بخشد.