مجموعه ی حاضر که درصدد معرفی و تشریح نظریه های معاصر معماری به جامعه دانشجویی، دانشگاهی و حرفه ای در جهت کمک به ساماندهی جریان معماری معاصر ایران در قالب «گفتمان سوم» است، در سه بخش تدوین شده است. بخش اول، ترجمه ی مقدمه ی جامع کیت نسبیت، استاد دانشگاه ویرجینیا بر کتاب نظریه پردازی برنامه ی کار جدید معماری است که منتخب مقالات صاحب نظران معماری معاصر است. در بخش دوم، خلاصه مقالات و در بخش سوم تعلیقات و توضیحات ضروری ارائه شده است.این مجموعه به پارادایم های تأثیرگذاری همچون پدیدارشناسی، زبان شناسی، نشانه شناسی، ساختارگرایی، پساساختارگرایی، شالوده فکنی، مارکسیسم و فمینیسم و درونمایه های معمارانه ای چون تاریخ گرایی، معنا، روح مکان، منطقه گرایی، نظریه ی شهری، زمینه گرایی کالبد می پردازد. همچنین نظریات فیلسوفانی چون میشل فوکو، رولان بارت، مارتین هایدگر، ژاک دریدا، اومبرتو اکو، فردریک جیمسون، ژان فرانسوا لیوتار و همچنین آرای معماران و نظریه پردازان معماری ای از قبیل دیانا اگرست، جفری برود بنت، پیتر آیزنمن، کنت فرامپتون، ویتوریو گرگوتی، رم کولهاوس، آلدو رسی، برنارد چومی و دیگران مورد بررسی قرار گرفته است.