کتاب ترجمه و توضیح اشعار عربی (تاریخ وصاف) اثری است به پژوهش و ترجمه دکتر سیده سهیلا دادگر و چاپ انتشارات یانار. این کتاب در حقیقت مطالعه و پژوهشی است بر ابیات عربی جلد نخست “تاریخ وصاف” نوشته عبدالله بن فضل الله شیرازی که نویسنده و شاعر قرن هفتم و هشتم هجری بود و در اثر خود که سرشار از مبالغه، آرایه های ادبی، استفاده از آیات قرآن، احادیث و اشعار فارسی و عربی است به نقل حوادث و اتفاقات مهم معاصر با دوران زندگی اش پرداخته است. در جلد نخست -کتاب حاضر- به آغاز حکومت، جنگ ها و غارت های مغولان در ممالک اسلامی و اتفاقات پس از آن پرداخته شده و مسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جاری در زمان «هلاکو»، «اباقا» و «سلطان احمد تگودار» در کنار «آل کرت» و حکومت مصر از ایوبیان بیان شده است. پدیدآورنده در این جلد تاریخ فارس را از عهد سلجوقیان تا سال 689 ه.ق شرح داده است.