حکیم عمر خیام بیش از آنکه شاعر باشد، فیلسوف بوده است؛ به همین دلیل می‌توان در آثار وی، رد پای فلسفه و پرسش‌های فلسفی اساسی بشر را مشاهده کرد. خیام تلاش کرده در قالب رباعی که یکی از قالب‌های رایج شعر در زبان فارسی است، اشعاری بسراید که به فلسفه زندگی و مرگ دامن می‌زند و درباره چیستی و چرایی آن‌ها پاسخ می‌دهد. یکی از مضامین پر رنگ در سخنان خیام، غینمت شمردن اکنون و لحظه است. به عقیده خیام امروز هدیه‌ای است که ما از زندگی داریم و بعد از گذشتن همین لحظه، معلوم نیست ما زنده باشیم یا نه، پس بهتر است از زندگی لذت ببریم.