خانم حاجب نیّر عظمی (1361-1277ش) یکی از نخستین مترجمان زن معاصر ایران است که در اواخر دورۀ قاجار به دنیا آمد و نخستین ترجمه‌های خود را در نوجوانی به چاپ رساند. در دورۀ پهلوی اول مترجمی پرکار بود و با ترجمه‌های خود به «جَنگِ زندگی» رفت. در دورۀ پهلوی دوم با «یادگار»های ترجمانی خود مأنوس بود و مدت کوتاهی پس از انقلاب اسلامی چشم از جهان فروبست.
اثر حاضر کوشیده است تا از طریقِ مصاحبه با اعضای خانوادۀ خانم حاجب و بررسی اسناد مربوط به زندگی و ترجمه‌های وی که در آرشیوها ناخوانده مانده است، «زندگی ترجمانی» پر فراز و فرود او را روایت کند و صدای او را از آثار ترجمه و تألیف شده‌اش به گوش خوانندۀ امروزی برساند.
شاید بتوان او را یکی از پرکارترین و ناشناخته‌ترین مترجمان زن در تاریخ معاصر ترجمه در ایران در نظر گرفت که از راه ترجمه و تألیف خدمات قابل توجهی به حرکت ترجمه در ایران کرده است.