تخیل، نیروی جادویی ذهن است که داستان‌ها، شعرها و تصاویر شگفت انگیز را می‌آفریند. اما آیا تا به حال از خود پرسیده اید که چگونه تخیل یک نویسنده شکل می‌گیرد؟ چه الگوهایی بر ذهن خلاق یک شاعر حاکم است؟ و چگونه می‌توان از میان تصاویر شاعرانه دنیای درونی خالق آن را کشف کرد؟ شناخت تخیل نویسندگان سفری هیجان انگیز به دنیای تخیل است. در این کتاب با رویکردی نوین و علمی به بررسی تخیل دو تن از برجسته ترین شاعران ادب پارسی پرداخته ایم. نظامی گنجوی استاد داستان سرایی و خیال پردازی امیر خسرو دهلوی نخستین نظیره پرداز خمسه‌ی نظامی در جلد نخست شاهکار نظامی هفت پیکر از دریچه‌ی نظریه‌ی ژیلبر دوران تحلیل شده است؛ روشی که به ما نشان می‌دهد چگونه ساختارهای پنهان تخیل شاعر در داستان سرایی و تصویرپردازی او تجلی می‌یابند. در جلد دوم این رویکرد به سراغ هشت بهشت امیر خسرو دهلوی می‌رود و به بررسی فرآیند نظیره پردازی و مقایسه‌ی تخیل این دو شاعر بزرگ و نقش عناصر روایی نمادین و اسطوره ای می‌پردازد. این پژوهش نخستین تلاش جامع برای تطبیق نظریه دوران با متون کلاسیک فارسی است و برای تمامی علاقه مندان به سازوکارهای ذهنی نویسندگان شاعران و هنرمندان منبعی جالب توجه خواهد بود.