درباره کتاب: از بدو تأسیس رشته تاریخ در دانشگاه تهران تا امروز چندین نسل از استادان در این رشته بالیده و آثار پژوهشی فراوانی را پدید آورده اند دکتر منصور صفت گل زاده ۱۳۲۰ در زابل در شمار سومین نسل از استادانی است که در دانشگاه تهران به آموزش و پژوهش تاریخ همت گمارده است. او در سال ۱۳۶۷ مدرک…

درباره کتاب: دکتر محمد باقر وثوقی زاده لار و استاد تاریخ دانشگاه تهران است که فراتر از مرزهای ملی پژوهش های خلیج فارس شناسی او آوازه بین المللی داشته و مرجع محققان داخلی و خارجی است. او در چهار دهه گذشته با تمرکز بر تاریخ فرهنگ و تمدن خلیج فارس نقش مؤثری در تأسیس گرایش کارشناسی ارشد این رشته و…

درباره‌ی نویسنده: رسول جعفریان روحانی، مترجم، نویسنده و پژوهشگر ایرانی است که آثار فراوانی در علم تاریخ دارد. او نویسندگی را از سال ۱۳۶۴ با کتاب پیش‌درآمدی بر شناخت تاریخ اسلام آغاز کرد. وی بیش از ۹۰ عنوان کتاب تألیف کرده که بعضی از این آثار خود دارای شمارگان زیادی است؛ به عنوان مثال، از کتاب مقالات تاریخی ۲۰ جلد…

دانشمندان دهها تعریف برای نمدن ارائه و تفاوتش را با فرهنگ بیان کرده اند. مفروض این است که در جامعه انسانی یک فرهنگ و یک تمدن مرتبط  با آن وجود دارد. تمدن وضع سخت افزاری جامعه انسانی است و فرهنگ به عنوان نرم افزار مانند یک روح در درون آن است. شناخت تقدم و تاخر آن ها هم ناممکن است.…

ناگفته پیداست دانش ملل و نحل دریای بسیار وسیعی است که انواع و اقسام افکار و اندیشه‌ها در آن یافت می‌شود. میدانی است برای تاریخ تفکر و فلسفه، و حتی تاریخ اجتماعی طبعا بر اساس نگره‌های دینی و مذهبی. تنوع مطالب در این حوزه به اندازه‌ای فراوان است که تسلط بر فهرستی از آنها نیز دشوار است. حتی کار کردن…

نگارنده کوشیده است به جنبه‌ی فرهنگ و دین که در شکل‌گیری رخ‌دادهای تاریخی دوران صفویه نقش داشته اشاره نماید و ناگفته‌هایی از حاکمیت دوران صفویه بر ایران و تاثیر و نفوذ گروه‌ها و خاندان‌های مختلفی چون "فقها و خاندان "محقق کرکی" در سلسله‌ی صفویه را بازگو نماید. مباحث اصلی کتاب عبارت‌اند از: "تاریخ مساله اجتهاد و تقلید و تاثیر آن…

الفاظ کفر فارسی عنوان ادبیاتی است که می‌شود از آن با عنوان کفریات زبانی هم یاد کرد. عامه مردم، در وقت سختی و مصیبت، و گاه از روی مزاح و شوخی و یا به هر دلیل دیگر، عبارات تندی درباره خدا و پیغمبر و قرآن و برخی از مقدسات یا مفاهیم دینی بر زبان می‌آورند. این تعبیرها در ادبیات عامه…

شماری از مقالاتی که در این مجموعه آمده، در حاشیه درس های دانشگاهی شکل گرفته است. از جمله؛ مقاله کتاب های رجال و داده هایی در حوزه ملل و نحل. در کنار درس تاریخ تمدن و فرهنگ اسلامی هم چندین مقاله نوشته شده است که از آن جمله؛ مقدمه و تصحیح متن مدینه فاضله اسلام است. نخستین نگارش ها در…

«از سال 1369 که برای نخستین بار پژوهش کوتاهی را درباره برخی از جنبه های مذهبی سیاسی صفویه آغاز کردم، دیگر نتوانستم خود را از تحقیق در این زمینه رها کنم. شاید یکی از مهمترین دلایل آن، این بود که روز به روز بر اهمیت این دوره تاریخی وقوف بیشتری یافته و علاقه مند بودم تا از تجربه های آن…

کتاب "جریان ها و سازمان های مذهبی-سیاسی ایران" اثری است به قلم دکتر "رسول جعفریان" که در آن این جریانات را از سال 1320 تا 1357 یعنی "از روی کارآمدن محمدرضا شاه تا پیروزی انقلاب اسلامی" مورد بررسی قرار می‌دهد. انقلاب ها و اصلاحات در هر جامعه‌ای مطمئنا دستخوش تغییرات فرهنگی، نگرشی و معرفتی خواهد شد و این قضیه در…

کتاب حاضر بر اساس نسخه ای کتابت شده در چین در قرن دهم هجری تدوین شده است. این کتاب مجموعه ای تاریخی و روایی شامل دو بخش است. بخش نخست به ولادت پیامبر اکرم (ص) و رویدادهای تاریخ صدر اسلام و خلفای اولیه اختصاص دارد و بخش دوم با عنوان «مقتل»، درباره حماسه کربلا و رویدادهای برگرفته از آن در…

شناخت تفکر شیعی در ایران میان قرن هایی ششم تا نهم هجری، همچنان نیازمند شناخت بهتر شخصیت ها و آثار شیعیانی است که هدایت جامعه تشیع را در ایران مرکزی حد فاصل سبزوار، استرآباد، ری، آوه و فراهان، قم و کاشان تا سمنان و دامغان بر عهده داشته اند. یکی از این چهره ها که در دو سه دهر اخیر…

درباره‌ی کتاب: «استاد سید احمد حسینی اشکوری» پژوهشگر و محقق معاصر از فهرست نگاران نسخه های خطّی در ایران است که در این حوزه و حوزه های دیگر علوم اسلامی خدمات فراوانی از خود به یادگار گذاشته است. یکی از مهم ترین اقدامات ایشان تأسیس مرکز احیای میراث اسلامی در سال 1373، برای حفظ و نگهداری نسخ خطی و تهیة…

این اثر حاوی 277 مقدمه کوتاه و بلندی است که وی برای کتاب های منتشره توسط کتابخانه مجلس و برخی از مراکز دیگر نوشته است. مقدمه های یاد شده متناسب با محتوای کتاب بوده و بیش از همه در حوزه مسائل تمدنی و تاریخ علم و نیز پژوهش های مربوط به رجال، نسخه شناسی و فهرست نویسی نسخ خطی است.

زن در نگاه مسلمانان عصر نخست اسلامی چه جایگاهی داشت؟ آیا همه این جایگاه به اسلام مربوط می شد یا بخشی از آن به عرفیات حاکم بر جامعه عربی آن روز؟این موارد چگونه قابل تفکیک است؟ آیا همه متون و نصوصی که بتواند جایگاه زن را در عصر تشریع اسلامی به تصویر بکشد در اختیار ماست؟ آیا فقط باید به…

کتاب مصور حاضر، مروری کوتاه بر شماری از نگاره های مربوط به مسجدالحرام و مسجدالنبی دارد. داستان نقاشی های مذهبی در دنیای اسلام هم به لحاظ مبانی تئوریک و دینی آن و هم تطور هنری بسیار معضل بوده و بارها به آن پرداخته شده است. مولف در این کتاب سراغ فتوح الحرمین «محی لاری» می رود که در میان آثار…

اثر پیش رو کتابی است که رسول جعفریان استاد تاریخ دانشگاه تهران در آن " به ضمیمه هفت رساله"، "مهدیان دروغین" را معرفی می‌کند. او جهان اسلام را به بخش‌های جغرافیایی مشخص تقسیم کرده و "مهدیان دروغین" را در مکان‌ها و زمان‌های مختلف تاریخ معرفی نموده است.رسول جعفریان در ابتدای کتاب خود استدلال می‌کند که بحث درباره ادعای مهدویت هم…

نادرشاه افشار با همة مشغلة سیاسی و نظامی خود نه تنها اندیشه هایی برای نزدیکی مذهب اسلامی داشت، بلکه تلاش کرد تا ترجمة روان و کاملی از تمامی کتب مقدس فراهم آورد. به علاوه وی به خوبی از قدرت اروپای مسیحی و رفت و آمد فراوان مسیونرها به نقاط مختلف جهان اسلام آگاه بود. او طبعا، چه از روی کنجکاوی…

این اثر، کاوشی است در تاریخ خلفا از رحلت پیامبر (ص) تا پایان دولت اموی و نیز زندگانی برخی از امامان شیعه که به شیوه تحلیلی و گزارشی نگارش یافته است. مولف در این کتاب کوشیده است تا با استناد به منابع شیعه و سنی و پژوهشی در حوادث و شخصیت های مختلف و موثر، تحلیلی از دوران خلافت تا…

"حیات فکری-سیاسی امامان شیعه" اثری است به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین "رسول جعفریان" که در آن آموزه های حاصل از ظهور قرآن و حدیث را که شیعیان مبنای تفسیر خود از اسلام می دانند، مورد بررسی قرار می‌دهد. آنها در صورت اختلاف در روایت یا لحن آنچه در دو منبع آمده است، سخنان ائمه را دلیل می‌دانند. این روش مشابهی است…

مجموعه فراهم آمده، شامل 39 مقاله و رساله، شامل دو بخش است. بخش اول شامل مقالاتی است که درباره شخص آقای قاضی عسکر، مدیریت وی و مسائل مربوط به حج در دوره ایشان است. بخش دوم مقالات و رساله ها و سفرنامه هایی در حوزه حج و زیارت است.علاوه بر پژوهش ها، از امتیازات این جشن نامه، وجود چندین سفرنامه…

یکی از سفرنامه های حج دورة قاجاری، سفرنامة روحانی یزدی به نام «محمدحسین منشی زاده» است. او سفرش را در 26 رمضان سال 1339 (خرداد 1300 ش) از شهر یزد آغاز کرد. این سفرنامه به دلیل تنوع مسیرهای طی شده، جالب توجه است؛ زیرا افزون بر بخشی که مربوط به جده، مکه و مدینه است، بخش هایی به شهرهای داخلی…

روی کار آمدن صفویان پس از یک دوره تهاجم و عادت و استقرار اقوام مهاجم خارجی در کشور رونقی دوباره به ایران بخشید. از جمله نخستین و مهم ترین اقدامات ایشان، که مهم ترین شاخصه حکومتشان نیز گردید، رسمی کردن مذهب تشیع بود. از آن جا که پیش از به قدرت رسیدن صفویان مذهب رایج و رسمی کشور مذهب تسنن…

نویسنده در قالب یک داستان، روشی که معمولا در مباحثات دینی و مذهبی از آن استفاده می شود، این گفتگو را تنظیم کرده و همان طور که اشاره شد، برای شیرین تر شدن بحث، خود را فرد عامی معرفی می کند. این در حالی است که گفتگوها نشان می دهد او با قرآن و متون و کلام اسلامی آشناست. برای…

"تاریخ ایران" مجموعه ای است به قلم "رسول جعفریان" که در این مجلد وقایع تاریخی ایران را "از آغاز اسلام تا پایان صفویان" دنبال می کند. نگارنده هدف از تالیف این اثر را مرور تاریخ ایران، بدون تکلف و اطناب بیان کرده و تمام تلاش خود را به کار گرفته تا اثری با زبانی ساده و به دور از دشواری…

ساده ترین انگیزه برای این کار یعنی کشف چگونه اندیشیدن ما در گذشته مان، این است که اغلب فکر می کنیم، همیشه یک طور (همین طوری که الان هستیم) فکر می کرده ایم و همه عالم، همیشه از نظر نحوه تفکر، روی یک پاشنه می چرخیده است. البته این طور هم نیست که خیلی متفاوت بوده و در هر دوره،…

تاسیس جمهوری اسلامی در امتداد انقلاب 1357 مسبوق به اندیشه ای بود که در حوزه سیاست از پس از مشروطه و بویژه در دوره پهلوی دوم شکل گرفت. سوال انقلاب مشروطه این بود که ایران چه سیستم حکومتی نیاز دارد، سوالی که جوابش را در مشروطه گرفت، اما گویا قانع کننده نبود. در این زمینه، گروه های مختلف، آراء و…

حجت الاسلام والمسلمین رسول جعفریان، استاد و پژوهشگر تاریخ علی الخصوص تاریخ دین اسلام، کتابی همه جانبه و وسیع در باب قیام امام حسین (ع) با نام تاملی در نهضت عاشورا منتشر کرده است که حاصل چندین سال تحقیق و بررسی و جمع آوری اطلاعات لازم جهت آمادگی برای انتشار بوده است. نسخه ی ابتدایی این کتاب در دهه هشتاد…

در هشت مجلد «سفرنامه های حج قاجاری» که پیش از این انتشار یافت ، پنجاه سفرنامه حج از دوره قاجار عرضه شده بود. پس از آن تعداد دیگری از سفرنامه های حج ارزشمندی از همین دوره قاجاری یافتم که چهارده مورد آن را در این مجلد عرضه می کنم . حق آن بود که عنوان جلد نهم را روی این…

معرفت،تغییر پیدا کرده یا نفسیری متفاوت از آنها ارائه شده است.این امور نیز در ردیه نویسی تاثیر گذاشته است.تحقیقات تارینجی درباره اتاجیل و دیگر کتب مقدس نیز تبدیل به حوزه های پژوهشی قابل تاملی شده و دیگر مثل سابق نیست که لازم باشد در برخی از این مسائل بدون شاهد و دلیل سخن گفت.

از آنجا که در زمینه علم در تمدن اسلامی کمتر کار شده و آثار مستقل به ویژه بین پژوهشگران ایرانی، اندک است، توجه به سرگذشت مفهوم علم در تمدن اسلامی ضروری است. لذا بحث از مفهوم علم با شناخت مفهوم و جایگاه علم در تمدن اسلامی، همین طور با وضع کتاب و کتابخانه، علم در جامعه خودمان به لحاظ تعلیم…

"نظریه اتصال دولت صفویه با دولت صاحب الزمان (عج)" اثری است از حجت‌الاسلام والمسلمین "رسول جعفریان" که "به ضمیمه رساله شرح حدیث دولتنا فی آخرالزمان" به خوانندگان ارائه شده است. "نظریه اتصال دولت صفویه با دولت صاحب الزمان (عج)" در طول دوره صفویه که دویست و سی سال به طول انجامید، با استدلال‌های گوناگون ارائه شده است. نویسنده این استدلال‌ها…