علم تمرین

کتاب « علم تمرین » در 12 فصل با استناد به جدیدترین منابع علم تمرین و روش‏های علمی و امروزی در کشورهای صاحب ورزش، یک بینش کلی درباره اصول علم تمرین ارائه می‏دهد. علم تمرین : اصول طلایی علم تمرین برای ورزشکاران و مربیان کسانی که برنامه‏ های تمرینی را بدون توجه به علوم ورزشی طرح می‏کنند، مانند ناخدایی هستند که به کشتی وارد می‏شود و راه‏دار یا قطب ‏نما ندارد و هرگز با اطمینان نمی‏داند که به کجا می‏رود. مربیگری یک هنر است و مربی باید مانند هر هنرمند دو ویژگی داشته باشد: اول اینکه خلاق باشد و بتواند با استفاده از این ویژگی، ورزشکار را به سوی اهداف واقعی به‏ گونه‏ای هدایت کند که مقدمات موفقیت وی را فراهم کند. ویژگی دوم این است که مربی باید همچون هنرمندی دانا، با علوم مربیگری آشنا باشد تا بتواند ورزشکار را با صرف حداقل انرژی و زمان، به اهداف تمرینی درنظر گرفته شده، هدایت کند. دکتر عیدی علیجانی در کتاب « علم تمرین » سعی کرده با بهره ‏گیری از تجربه مربیگیری خود، منابع و کتاب‏های پیشرفته و جدید علم تمرین و روش‏های علمی و امروزی که در کشورهای صاحب ورزش از آن استفاده می‏شود، این اثر را تدوین کند. مطالب این کتاب در 12 فصل تنظیم شده است. فصل‏های اول و دوم این کتاب، به ضرورت توجه به آمادگی جسمانی و موضوعات پایه اختصاص دارد که می‏تواند یک بینش کلی درباره اصول علم تمرین در مربیان ایجاد کند. فصل‏های سوم تا هفتم، به توانایی‏ های زیست حرکتی، قدرت، استقامت، سرعت، انعطاف و روش‏های توسعه آن‏ها می‏پردازد. در این فصل‏ ها علاوه بر تعاریف هر یک از این توانایی‏های زیست حرکتی، شاخه‏ های آن‏ها و نقش ویژه هر یک در ورزش‏های مختلف بیان شده است. در فصل هشتم، اندازه ‏گیری و ارزیابی توانایی‏های زیست حرکتی از راه آزمون‏های مختلف و روش اجرای آن‏ها و چگونگی ارزیابی ورزشکاران ارائه شده است. فصل نهم به موضوع‏های کلی طرح و زمان‏بندی تمرینات اختصاص دارد. در فصل دهم، درباره آماده‏ سازی روانی ورزشکاران، روش‏هایی پیشنهاد شده و فصل یازدهم به طرح گام به گام برنامه‏ ریزی تمرینات و مسابقات سالانه می‏پردازد که هر مربی می‏تواند با رعایت اصول آن، بسیاری از دشواری‏ های مربیگری را از سر راه بردارد. موضوع فصل پایانی کتاب هم، استعدادیابی در ورزش است. بار تمرین ورزشی، چیست؟ «بدن انسان از میلیون‮ها ‮سلول زنده تشکیل شده است. وظایف هر سلول یا گروه سلولی، متفاوت است. همه سلول‮ها ‮می‮توانند خود را با کنش و واکنش‮های بدن سازگار کنند. این سازگاری عمومی، همواره در بدن به انجام می‮رسد. به همین ترتیب، میان ورزشکار و تمرین ورزشی نیز سازگاری ایجاد خواهد شد. ‬‬‬‬‬‬‬ بار تمرین ورزشی، عبارت است از مجموعه فعالیت‮ها ‮یا تمرین‏هایی که ورزشکار در یک جلسه تمرین به انجام می‮رساند و تعیین بار تمرینی، به معنی تعیین مجموعه‮ای از فعالیت‮های مختلف تمرینی است. هنگامی که بار تمرینی جدید با آمادگی جسمانی یک ورزشکار مقابله می‮کند، بدن به آن واکنش نشان می‮دهد و این واکنش بدن، همان سازگار شدن با مجموعه بار تمرینی جدید است. نخستین واکنش بدن، خستگی است. هنگام توقف تمرین، بدن به مرحله استراحت و سازگاری با بار تمرینی می‮رسد. ‬‬‬‬‬‬‬‬ استراحت و سازگاری، موجب خواهد شد که آمادگی جسمانی ورزشکار به سطح نخست خود باز نگردد و به سطح بالاتری برسد. این آمادگی بیشتر نتیجه موازنه بدن با بار تمرینی جدید است. بنابراین بار اضافی تمرین، موجب خستگی بدن می‮شود. مرحله استراحت و سازگاری بدن پس از تمرین ( که واکنش بدن به تمرین است)، موجب می‮شود که بدن نیروی مصرف شده را جبران کرده، با ایجاد سازگاری لازم، به سطح بالاتری از آمادگی جسمانی برسد. ‬‬ هنگام استراحت، توانایی بدن برای سازگاری با بار تمرینی جدید، نماینده چگونگی عمل تمرین است. اگر بار تمرینی کافی نباشد، افزایش سازگاری بسیار کم بوده یا هرگز نخواهد بود. استفاده از بار تمرینی بیش از تحمل ورزشکار، موجب خواهد شد که در جبران نیروی از دست رفته و موازنه، با دشواری‏هایی رو‏به‏رو شود، حتی ممکن است نتواد به سطح نخست آمادگی جسمانی خود بازگردد. این شرایط به علت تمرین بیش از حد ایجاد خواهد شد. برای موفقیت بیشتر، تمرینات باید به ‏گونه‮ ای طراحی شوند که عضلات تحت «اضافه بار» قرار گیرند. یعنی عضله با بیش از مقاومت‮های عادی تمرین کند. همزمان با انطباق بدن با این بار اضافی، بر مقدار مقاومت افزوده می‮شود و با تغییر شدت، زمان یا تعداد جلسات تمرین، مقدار بار اضافی مشخص و تنظیم می‮شود.» ‬‬‬‬ کتاب « علم تمرین » در 176 صفحه  از سوی انتشارات حتمی راهی بازار نشر شده است.